MUMU NASIL SÖNDÜRÜRÜZ?

Deneyin amacı:      Basınçlı olarak dışarı çıkan havayı yanan bir mum alevine tutarak, görünmeyen havaya iş yaptırmak suretiyle, görünür ya da anlaşılır duruma getirme.

Malzemeler  Tabanı kesik şişe, Plastik hortum, Ucu çekilmiş düz cam boru, kısa düz cam boru, tek delikli lastik tıpa, beherglas, su, mum, çakmak, plastik levha

Deneyin yapılışı:  Tek delikli lastik tıpaya kısa düz cam boruyu takınız. Tıpayı tabanı kesik şişeye takınız. Lastik hortumun bir ucuna kısa cam boruyu, diğer ucuna da ucu çekik cam boruyu takınız. Mumu yakarak plastik levha üzerine tutturunuz.Tabanı kesik şişeyi su dolu kovaya daldırırken, parmağınızla ucu çekilmiş cam borunun ağzını kapatınız. Parmağınızı mumun fitil kısmına yaklaştırınız. Ucu çekilmiş cam borunun ağzından parmağınızı çekerek mum alevinin durumundaki değişikliği  gözleyiniz.

Deneyin sonucu:  Şişe kovaya daldırıldıkça suyun havayı sıkıştırmasından dolayı havayı dışarı çıkmaya zorlayacaktır. Şişe içindeki hava, ucu çekilmiş cam borudan   tazyikle çıkarak  yanmakta olan mum alevini yana doğru eğer ya da  söndürebilir. Buna sebep tabanı kesik şişenin içine giren su havayı iterek ucu çekilmiş cam borudan tazyikli hava çıkmasıdır.

Teorik Bilgi; Havanın çıkış hızını etkileyen faktörler kabın büyüklüğü, borunun kesiti ve pistonun hareket hızıdır.

                                                      KÂĞIT ISLANIRMI ISLANIR MI?

Deneyin amacı:Suya daldırılan dereceli silindir içindeki bir cisme  suyun değmediğini gözlemek.

Kullanılan araç ve gereçler:Su dolu beherglas, dereceli silindir, yumuşak kâğıt veya pamuk

Deneyin yapılışı:Dereceli silindir içerisine (ağız kısmına yakın) kâğıt veya pamuğu yan yüzeylere tutunacak şekilde yerleştiriniz. Dereceli silindirin ağzı aşağıya gelmek üzere su dolu beherglasın içine daldırınız.

Deneyin sonucu:  Suyun dereceli silindir içinde yükselmediğini görürsünüz. Bunu somut olarak dereceli silindir içindeki kâğıdın ıslanmadığından da anlayabilirsiniz. Bunun sebebi; dereceli silindir içindeki havanın varlığıdır. Hava çıkmadığı sürece dereceli kaba su giremez.

Teorik Bilgi: Bir maddenin kapladığı yeri aynı anda ikinci bir madde dolduramaz. Hava bir maddedir ve havayı boşaltmadığınız sürece yerine başka bir madde (su) giremez.

    HAVASIZ YERDE YANMA OLMAZ 

Deneyin amacı:  Havadaki oksijenin yanma olayındaki etkisini görmek.

Kullanılan araç ve gereçler:Mum, tabanı kesik şişe, plastik levha, delikli lastik tıpa, 

Deneyin yapılışı:Mumu yakınız ve bir plastik levha üstüne tutturunuz. Tabanı kesik şişenin ağzına deliksiz lastik tıpayı geçiriniz.Tabanı kesik şişeyi yanan mumun üzerine kapatınız ve sonucu gözleyiniz.

Deneyin sonucu:  Tabanı kesik şişe  içindeki mum alevinin küçüldüğünü ve kısa bir süre sonra söndüğünü görürsünüz. Çünkü tabanı kesik şişe  içindeki havanın oksijeni bitmiştir. 

Teorik bilgi:  Havanın içinde bulunan %21 oranındaki oksijen canlı varlıkların yaşamasını ve ateşin yanmasını sağlar.  Çünkü oksijen gazı yanıcı bir özelliğe sahiptir. Hava  içindeki oksijen miktarı azaldığında yanma olayı da  yavaşlar. Oksijen tükendiğinde yanma olayı da sona erer. 

                                                SODYUMUN SU İLE TEPKİMESİ    

  Sodyum gümüşsü bir metaldir; ama havada çok çabuk yükseltgendiğinden, bu haliyle çok seyrek görülür. Tepkinliği nedeniyle, havayla temas etmeyecek şekilde saklanmalıdır. (söz gelimi yağ altında). Yükseltilmiş sıcaklıklarda sodyum, morumsu bir gaz açığa çıkarır ve koyu sarı bir alevle yanar.      Metal sodyum, su ile temas ettiği zaman çok büyük bir hızla tepkir ve suyu ayrıştırarak sodyum hidroksit ve hidrojen oluşturur:

                                  2Na + 2Na2O ------- 2NaOH + H2  

                                                                                                                           Selçuk İSLAMOĞLU

                                                                                                                           Bu e-Posta adresi istenmeyen postalardan korunmaktadır, görüntülemek için JavaScript etkinleştirilmelidir.