Büyük Resim

Çalışmamız esnasında anket ve gözlem yöntemlerini kullandık. Anketimizi 53 işyerinde uyguladık. Bunların dışında birkaç işyeri de çalışmamıza katılmak istemedi. Uygulanan anketlerin değerlendirilmesi sonucunda şu bilgilere ulaştık:            

Ankete katılan işyerlerinin,

1) %45,2’sinin adı tamamen yabancı kelimelerden,

2) %23,3’ünün adı tamamen Türkçe kelimelerden,

3) %27,4’ünün adı ise Türkçe ve yabancı kelimelerden,

4) %7,5’inin adı da kısaltmalardan oluşuyor. 

Yaptığımız ankete göre işyerlerinde yabancı kelimelerin kullanılma nedenleri şunlardır:

1. Ürünlerinin tamamen ithal olması,

2. Kendi ürünlerini yurtdışına yabancı isimle ihraç etmeleri,                                        

3. Müşterilerin dikkatini çekeceğine inanmaları.Anketimizde işyeri isimleri ile kuruluş tarihleri arasında bir ilişki olup olmadığına da cevap aradık. Anket sonucunda kuruluş tarihi ile işyeri adı arasında bir ilişki olduğu ortaya çıktı. 70’li yıllardan önce kurulan işyerlerinde çoğunlukla Türkçe kelimeler kullanılırken, 70’li yıllardan sonra, özellikle son 10 yılda kurulan işyerlerinde, yabancı kelime kullandığını gözlemledik.           

Ankette, işyeri adı yabancı kelimelerden oluşan işyeri sahiplerine “İşyerinizin adını Türkçe kelimelerle değiştirir misiniz?” sorusunu sorduğumuzda ankete katılanların 19’u evet; 14’ü ise hayır cevabını vermiştir. Ankete katılanların 20’si de bu soruyu cevapsız bırakmıştır.           

Bu çalışma bina dışında bir etkinlik olduğu için çok zevkli ve eğlenceliydi. Her an hareket halinde olmak, gözlem yapmak bizi heyecanlandırıyordu. Gezdiğimiz dükkânların çoğu bizi çok hoş karşıladılar. Ancak bazı işyerleri anket yapmak istemedi. Bazıları da bizi oyalayıp ankete cevap vermeme yöntemini seçtiler. Bu çalışmada farklı insanlarla tanıştık. Bizi bir yetişkin gibi karşılamaları çok hoşumuza gitti. Sorularımızdan rahatsız olmak yerine sorularımızdan hoşlanıp daha ciddi cevaplar verdiler.Bu çalışmadan sonra işyeri isimlerinin Türkçe olup olmamasına daha çok dikkat etmeye başladık, bu konuda daha duyarlı hale geldik. Artık bu konuda kendi değerlendirmemizi yapmaya başladık. Kendi güzel Türkçemiz varken yabancı kelimeler niye? Girdiğimiz mağazalardan birinde de değişik bir olay oldu. Mağazanın sahibinin adı Barış’tı. İşyeri sahibi mağazanın adını “ Bariis”  koymuş. Nedeni ise internet adresi çıkarmakmış. Dükkânın adı yabancı olduğu halde onu Türkçe zanneden ve başkalarını eleştiren insanlarla karşılaşmak da bizi pek şaşırtmadı.Aslında biz hizmet vermekte olan işyerlerinin isimlerinin birden bire değiştirilmesini doğru bulmuyoruz. Çünkü bu durum başta müşteri kaybı olmak üzere pek çok olumsuzluğa sebep olabilir. Bize göre bu konuda tüketiciler, daha doğrusu toplumumuz bilinçli olmalı. Her şeyde olduğu gibi bu konuda da toplumun beklentileri etkili oluyor. Bizim zevk ve anlayışımızdaki değişmeler işyeri adlarını da etkiliyor.                     

Çalışmamıza ilgi göstermeyip bizimle ilgilenmeyenlerin tavrına çok üzüldük. Bize göre işyeri isimleri bulundukları yeri çağrıştıran, oraya özgü isimler olmalı. Hiç değilse kaynağı güzel dilimizden ve ülkemizden olmalı. Aslında kullanılan isim kadar verilen hizmetteki kalite, temizlik ve ürünün kendiside müşteriyi çekmekte etkili değil midir?Toplumumuzda zaman zaman dile getirilen yabancı kelimelerin kullanmanın yasaklanması düşüncesinin de doğru çözüm olmayacağını düşünüyoruz. Aslında sorununun kalıcı çözümü eğitimle mümkündür. Ancak bu uzun zaman alacaktır.   

 Hazırlayanlar: Bahu  TUĞCU, Zafer Batuhan TÜRÜT, Rümeysa ÇAVUŞOĞLU