Bilim ve Sanat Merkezlerine öğrenci tanılama sürecinde 3 aşamalı bir sistem kullanılmaktadır. Birinci aşama sınıf öğretmeni tarafından yapılan değerlendirmedir. İkinci aşama grup tarama testidir. Üçüncü aşama Bireysel incelemedir. 

İkinci aşamada kullanılan test uzun yıllar süren bilimsel araştırmalar sonucu yurt dışında geliştirilmiş, ülkemizde geçerlilik güvenirlilik çalışmaları yapılmış bir testtir. Öğrencinin yaş seviyesi, okuduğu okulun bulunduğu bölgeye göre farklı değerlendirme sonuçlarına ulaşılabilen bir testtir.

Zeka yaş ile doğru orantılı olduğundan öğrenciler yaş seviyelerine göre ayrı ayrı değerlendirilmektedir. Aynı sınıfa giden öğrencilerden küçük yaşta olan öğrenci dolayısıyla daha avantajlıdır. Zekanın öğrencinin yetiştiği çevreye göre yetenekleri ve zekası da etkilenmektedir. Şehir Merkezindeki bir okulda okuyan bir öğrenciyle köyde okuyan bir öğrencinin değerlendirilmesi farklı yapılmaktadır. Testin yapılan geçerlilik çalışmalarında bu tür olumsuz dış etkenler ve yaş faktörü göz önünde bulundurulmuştur. Uygulaması ve değerlendirilmesi standartlaştırılan test, sadece alanının uzmanları tarafından uygulanabilmektedir.

Değerlendirmesi de salonlarda görev yapan uzmanlar tarafından yapılmaktadır. Testte her uygulama başında örnek sorular çözülmektedir. Her sayfa belirlenen süre zarfında cevaplanabilmektedir. Uygulayıcı olan uzmanların sınıf içerisindeki tüm konuşma ve uygulamaları standartlaştırılmış ve kılavuz olarak uzmanlara verilmiştir. Burada amaç öğrencilerin soruları en kısa sürede çözmeleridir.

Bu testin amacı bir sonraki aşama olan bireysel incelemeye girecek öğrenci sayısını azaltmaktır. Çünkü bireysel inceleme öğrenciyle uzmanın birebir yaptığı ve yaklaşık 1,5-2 saat süren bir uygulamadır. Bu uygulamaya tüm başvuru yapan öğrencileri almak mümkün değildir. Aynı zamanda psikolojik açıdan uygun değildir.Üçüncü aşama ise bireysel incelemedir. Grup tarama testini geçen öğrenciler, uzmanları tarafından bireysel incelemeye alınmaktadırlar. Buradaki uygulama da bilimsel olarak hazırlanmış, güncel ve tüm dünya ülkelerinin kullandığı testlerdir.

Alınan öğrencilerden (100-150 kişi) yaklaşık olarak her yıl 20-30 öğrenci üstün yetenekli olarak tanılanmaktadır. Bu güne kadar yapılan tüm tanılama süreçlerinde kota uygulanmamış; barajı geçen öğrencilerin tamamı alınmıştır. Barajı 5 öğrenci de geçse sadece 5 öğrenci alınmaktadır. Bakanlığımızın uygulaması bu şekildedir.

Bireysel eğitim programları uygulandığından öğrencinin etkinliklerdeki rolü en üst seviyededir. Performansı yüksek olmayan öğrencilerin tamamlayamayacağı türden programlar uygulanmaktadır. Öğrenciler yapılan grup çalışmalarında bireysel performansları daha fazla ön plana çıkmaktadır. Öğrencilerin özgüven gelişimleri açısından uygun zeka seviyelerindeki arkadaşlarıyla bir arada bulunmaları kaçınılmazdır.

Bilim ve Sanat Merkezlerinden öğrencilerin faydalanma oranı zeka seviyeleriyle doğru orantılıdır. ,

Tanılama sürecinde en çok yapılan yanlış, yapılacak olan testleri deneme sınavı olarak görmektir. Bu tür sınavlar öğrencilerin yetenek ve zeka seviyelerini ölçme amacıyla yapılmaktadır. Eğitim seviyesi, bilgi seviyesi, öğrenciye uygulanan eğitimin kalitesi ölçülmemektedir. Çocuğum girsin, denesin, sınav ortamına alışsın, farklı soru tipleri tanısın şeklindeki düşünceler çok yanlıştır. Sınava sadece sınıf öğretmeninin üstün yetenekli olduğunu düşündüğü veya olabileceğini düşündüğü öğrenciler girmelidir. Bu tür sınavlara orta ve düşük seviyeli öğrencilerin girmesi, öğrencilerde özgüven kaybına ve kendini olduğundan daha aşağı seviyede görmesine sebep olmaktadır.           

Her bireye ihtiyacı olan eğitimi sunmak gerekmektedir. İhtiyacından az veya fazla sunulan eğitim; bireyde yapılabilecek en büyük kötülüktür. 

Sağlıklı toplumlar yetiştirebilmemiz için. Çocuklarımızın ihtiyaçlarını tespit etmek ve onlara yaşamsal eğitim ortamları hazırlamak en önemli ödevimiz olmalıdır.

Mehmet Faik KAYAGİL

Bu mail adresi spam botlara karşı korumalıdır, görebilmek için Javascript açık olmalıdır