|
Çocuğunuzu ‘üstün yetenekli’ olarak etiketlemenin etkileri
Pek çok araştırma üstün yetenekli çocukların diğer normal yetenekte olan kardeşlerine karşı daha negatif oldukları yönündedir. Ve bu kardeşlik ilişkilerini diğer ailelerin çocuklarından daha negatif olarak algılarlar.Tuttle ve Cornel, 1993 tarafından yapılan bir çalışmada anneler tanımlanmış çocuklarını tanımlanmamış çocuklardan açıkça ayırt ettiler. Tanımlanmış çocuklar tanımlanmamış kardeşlerinden akademik, sanat, yaratıcılık, liderlik müzik ve sosyal yeteneklerde seviyeleri çok daha yüksek çıkmıştır.İlk doğan çocuklar üstün yetenekli olarak tanımlandıklarında kardeşlik ilişkilerin daha pozitif olarak tanımlamışlardır. Fakat ikinci doğan kardeşler üstün yetenekli olarak da tanımlandıkların ilişkileri daha az pozitiftir. Çocuklar ilişkide daha az sıcaklık ve yakınlık belirtmişlerdir. Bu sonuç küçük kardeşlerin de tanımlanmasıyla ilişkide daha fazla rekabet, kıskançlık gibi problemlerin ortaya çıktığını vurgular.
CinsiyetAynı cinsiyetten olan çocuklar IQ anlamında birbirlerine karşıt cinsiyetten olanlara göre daha yakındır. İki kız kardeş bir erkek bir kız kardeşe göre birbirlerini entelektüel olarak daha fazla olumlu etkiler. Aynı durum iki erkek kardeş için de geçerlidir.Küçük kardeşler büyük kardeşlerden daha fazla fayda sağlarlar özellikle konuşma- dilbilgisi zekası düzeyinde (kelime dağarcığı, anlama, algılama, vb.) Eğer yaş farkı 3 veya 4 yıl ise bu etkileşim daha da fazladır.Erkek kardeşler kız kardeşlere göre daha fazla rekabet halindedirler.
İlk doğan Çocuklar: İkinci çocuklar (küçük kardeşler) abi veya ablalarına ya da tek çocuklara göre daha az sıklıkta üstün yetenekli olarak tanımlanırlar. Abi veya ablalarının izlediği yolun tam tersi bir istikamete yönelirler ve daha az başarı odaklıdırlar.İlk doğan çocuklar Nobel Ödül kazanan ve klasik müzik besteleyicisi olarak daha fazla görülürler. 20ci yüzyılda 314 başarılı kişiliklerden yüzde 46sının ilk doğan çocuklar olduğu belirlenmiştir.Bazı araştırmalarda ilk doğan çocuk ve üstünlük arasında belli bir korelasyon olduğu kanıtlanmıştır. Daha sonra doğan çocuklar devrim liderleri ve bilim adamları olma eğilimindedirler ve ilk doğan abi veya ablalarından daha fazla yaratıcı oldukları da belirlenmiştir.
Ilk doğan çocukların üstünlükleri ile ilgili teoriler:
Kaynak Seyreltme modeli (Judith Blake) Bu model ebeveyn kaynaklarının ( para veya kişisel ilgi) sınırlı olduğunu vurgular. Kardeşlerin ebeveyn kaynaklarını tek çocuğa oranla daha azalttığı yönündedir. Ebeveynler kaynaklarının yüzde 100ünü tek çocuğa veya kardeşi olmamış çocuğa aktarırlar. Birden fazla çocuğu olan ebeveynler kaynaklarını daha adil dağıtmalıdırlar.
Birliktelik Modeli ( Robert B. Zajonc ve Greg Markus) İlk doğan çocuklar ebeveynlerinin ilgisini paylaşmak zorunda değiller, bu yüzden yeni bir sorumluluk için ebeveynlerinin tam ilgilerini alırlar.İlk doğan çocuklar daha fazla yetişkin konuşmayla haşır neşir olurlar. Daha sonra doğan çocuklar büyük kardeşlerin daha az gelişmiş konuşmalarına maruz kalırlar. Daha fazla çocuk aileye katıldıkça genel entelektüel ortam fazla olgun olmaz.İlk doğan çocuklar genellikle kardeşlerinin pek çok sorularını cevaplamak zorunda kalırlar ve onlara pek çok şeyin nedenini açıklarlar. Bu öğretim metodu onların zihinsel yeteneğini arttırır. Dahası, başkalarına bir şeyler öğretmek onların konuşma yeteneklerini de geliştirir. Çok nadir durumlar dışında, en küçük kardeşler abi ve ablalarına öğretmenlik yapma fırsatını bulamazlar.IQ anlamında, birkaç yıl sonra ikinci doğan küçük kardeşler büyükleri geçer. Fakat bu ilerleme ergenliğin devamında eşitlenir çünkü büyük çocuk uzun süren eğitmenlik (kardeşine) modelinden daha fazla faydalanacaktır.
KAYNAK : ANKARA BİLSEM http://www.ankarabilsem.gov.tr/haberler.php?haber=73
|
